Side header image

Geschiedenis

De Universiteit Antwerpen is een jonge universiteit, ontstaan uit drie universitaire instellingen.

  • UFSIA (Universitaire Faculteiten Sint-Ignatius Antwerpen)
  • RUCA (Rijksuniversitair Centrum Antwerpen)
  • UIA (Universitaire Instelling Antwerpen)

Mijlpalen

1852
In 1852 werden in Antwerpen de Rijkshandelshogeschool en Sint-Ignatius Handelshogeschool opgericht. Deze handelsinstituten zetten Antwerpen mee op de kaart als wereldstad van handel en cultuur.    

1965
In 1965 verwierven de handelsinstituten een universiteitslabel: de Faculteit Economische Wetenschappen werd opgericht. De Rijkshandelshogeschool organiseert wetenschappelijke en geneeskundestudies en wordt omgedoopt tot RUCA (Rijksuniversitair Centrum Antwerpen). De Sint-Ignatius Handelshogeschool breidt ook uit en biedt sociale wetenschappen en rechten aan. In 1965 wordt hieruit de UFSIA (Universitaire Faculteiten Sint-Ignatius te Antwerpen) geboren. 

1971
De wet van 7 april 1971 voert voor het eerst wettelijk de benaming 'Universiteit Antwerpen' in.

1973
Vanaf 1973 werken de drie instellingen samen in een confederatie onder de naam ‘Universiteit Antwerpen’.

2000
Prof. dr. Francis baron Van Loon is rector van UAntwerpen in pre- en postfusie fase van 2000 tot 2008.
 
2003
Sinds oktober 2003 is de confederatie omgevormd tot één Universiteit Antwerpen. Ze is een jonge universiteit die de troeven van haar historische wortels combineert met haar ambitie positief bij te dragen aan de samenleving.

2008
Prof. dr. Alain Verschoren is van 2008 tot 2016 rector van de Universiteit Antwerpen. 

2013
Feest: 10 jaar Universiteit Antwerpen

2013-'14
In het academiejaar 2013-'14 verwelkomt de universiteit twee nieuwe faculteiten.

  • De verschillende hogeschoolopleidingen rond productontwikkeling, architectuur en conservatie en restauratie van de Artesis Hogeschool Antwerpen worden ondergebracht in de Faculteit Ontwerpwetenschappen van de Universiteit Antwerpen.
  • De ingenieursopleidingen van de Karel de Grote-Hogeschool en Artesis Hogeschool Antwerpen smelten samen tot de Faculteit Toegepaste Ingenieurswetenschappen.
  • Daarnaast worden de opleidingen vertalen en tolken geïntegreerd in de Faculteit Letteren en Wijsbegeerte en de opleidingen revalidatiewetenschappen en kinesitherapie in de Faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen.

2016
Prof. dr. Herman Van Goethem, jurist en historicus, start als nieuwe rector op 1 oktober 2016. Zijn ambtstermijn loopt tot 2020.

UFSIA

1852
In 1852 stichtten de jezuïeten het Sint-Ignatiusinstituut voor middelbaar onderwijs.

1855
In 1855 kreeg het instituut de naam van 'Ecole spéciale de Commerce et d'Industrie' met vier jaar middelbare en twee jaar hogere opleiding. 

1902
In 1902 startte men onder de naam ‘Ecole supérieure de Commerce’ met hoger onderwijs. Later groeide het instituut uit tot Sint-Ignatius Handelshogeschool.

1965
In de loop van de jaren '50 groeide in Antwerpen de be­hoefte aan een bredere waaier van hogere studies. Om aan die behoefte te voldoen, bouwden de Jezuïeten in 1959 voor twee faculteiten de kandidaturen uit: voor de Faculteit Letteren en Wijsbegeerte (Rechten inclusief) en de Faculteit Politieke en Socia­le Wetenschap­pen. 

De UFSIA ontstond in 1965 door de omvorming van de Sint-Ignatius Handelshogeschool in een universiteit.

De wet op de universitaire expansie van 1965 erkende het universitair karakter van de instelling, die van dan af de naam Universitaire Faculteiten Sint-Igna­tius te Antwerpen zou dragen en die vier facultei­ten omvatte: Facul­teit Letteren en Wijsbe­geerte (germaan­se, romaanse en klas­sieke filologie, geschiede­nis en wijsbegeerte), Faculteit Toegepaste Economi­sche Wetenschappen (de vroegere Handels­hoge­school), Fa­culteit Rechtsgeleerdheid en Faculteit Politieke en Sociale Wetenschappen.

Met uizondering van de Faculteit Toegepaste Economische Weten­schap­pen, die ook licentiaats- en doctoraatsdiploma's mocht uitreiken, bleven deze faculteiten beperkt tot de kandidaatsopleiding. Vanaf 1965 kende de UFSIA een sterke uitbreiding van het aantal studenten, het wetenschappelijk en administratief kader. Verder bouwden de diverse departementen en centra vlug aan een reputatie van kwalitatief hoogstaande research-centra. Ook de activiteiten van het Instituut voor Postuniver­sitair Onderwijs en van het Centrum voor Didactiek (later omgevormd tot het Centrum voor Didactiek en Andragogiek) werden sterk uitgebouwd en kregen ruime weerklank.

Top

RUCA

1852
In het midden van de 19e eeuw kwam de Antwerpse haven en economie opnieuw tot bloei. Deze nieuwe groeipool had nood aan hoog­gevorm­de be­leidsvoerders, economische verantwoordelij­ken met een kriti­sche vorming en met een kijk op de evolutie van het wereld­gebeuren. Tussen de Antwerpse havenmilieus, stadsbestuur en regering kwam in 1852 een akkoord tot stand over de oprichting van een Hoger Handelsge­sticht. Dit insti­tuut zou als voorbeeld dienen voor tientallen andere instel­lingen van Helsinki tot Toronto. Het statuut van de instel­ling werd in de loop der jaren gewijzigd. De Neder­landse Studentenkring - die nog bestaat en één van de oudste Neder­landstalige studenten­groeperingen in Vlaan­deren is - ijverde mee voor de vernederlandsing van het hoger onderwijs in Vlaanderen. Als Rijkshandels­hoge­school 'Institut supérieur de Com­merce de l'Etat' werd in 1952 het eeuwfeest gevierd. 

1950
In de jaren na de Tweede Wereldoorlog groeide de behoefte aan internationale contacten, ook buiten de louter commerciële. Rond 1955 groeide het inzicht dat Antwerpen behoefte had aan een ruimere waaier van hogere studies. Tegelijk werd de discussie gevoerd over de democratisering van het universitair onderwijs om de Vlaamse achter­stand in te halen. Bovendien evolueerde de haven van Antwerpen van han­dels­haven naar geïndustrialiseerde haven. Dit leidde tot verschillende initiatieven:

  • De waaier van studies werd uitgebreid met geaggre­geerde voor het hoger secundair onderwijs en handelsingenieur. 
     
  • In 1960 werd aan de Rijkshandelshogeschool het Hoger Instituut voor Vertalers en Tolken opgericht, het eer­ste van die aard in ons land, dat later ook model stond voor andere instellingen.

1965
Een wet uit 1965 legde de legale basis voor de uitbouw van het universitair onderwijs te Antwerpen.

De Rijks­han­dels­hogeschool werd uitgebouwd tot een Faculteit Toege­paste Economische Wetenschappen, opgenomen in een nieuw opgericht Rijksuniversitair Centrum. Dit Centrum omvatte ook een Faculteit Wetenschappen, beperkt tot de kandi­daatsopleiding, en verder een College voor de Ontwikke­lingslanden, gegroeid uit het vroeger Instituut voor de Overzeese Gebieden, en het Hoger Instituut voor Vertalers en Tolken.

Het RUCA ontstond dus in 1965. Groot pleitbezorger was de toenmalige Antwerpse burgemeester Lode Craeybeckx. De nieuwe universiteit werd opgebouwd rond drie bestaande instellingen:

  • de Rijkshandelshogeschool
  • de Koloniale Hogeschool
  • het Hoger Instituut voor Vertalers en Tolken (HIVT).

Het RUCA werd ondergebracht in de gebouwen van de voormalige Koloniale Hogeschool bij het Middelheimpark.

1984
Bij decreet van 27 november 1984 werd de Faculteit van de Wetenschappen gesplitst in een Faculteit Wetenschappen en een Faculteit Geneeskunde. In deze faculteiten van het RUCA werden de kandidaturen ge­neeskunde, dier­geneeskun­de, tand­heelkunde, farmacie, biologie, schei­kunde, natuurkun­de en wiskunde ingericht.

Door het decreet over het universitair onderwijs in de Vlaamse Gemeen­schap van 12 juni 1991 werd het Rijksuni­versitair Centrum herdoopt tot Univer­sitair Centrum Antwer­pen, en kreeg het ook onderwijsbevoegdheid voor de informatica en de toegepaste biologische wetenschappen.

Top


UIA

1965
Na de oprichting van het RUCA en de UFSIA, kon je in Antwer­pen kandidatuuronderwijs in de weten­schappen, geneeskunde en in de humane wetenschappen volgen. Enkel voor TEW kon je het licentiaatsdiploma halen, de andere studenten moesten na hun kandidaatsdiploma een andere universiteit opzoeken.

Een aanzienlijk intellectueel potentieel ging zo voor het hoger onderwijs in Antwerpen verloren. Door die beperking was er ook geen sprake van een wer­kelijk universitair leven en kon geen echt weten­schap­pelijk centrum worden uitgebouwd. De vraag naar een volledige onderwijsstructuur klonk steeds luider. 

1971
In 1971 werd daarom de Universitaire Instelling Antwerpen (UIA) opgericht. De UIA moest de licen­ties en doctoraten van rechten, politieke en sociale we­tenschappen, germaanse en romaanse filologie, natuur­kunde, wiskunde, scheikunde, biologie, geneeskunde en farmacie organiseren.
De UIA voerde in 1971 een vernieuwend onderwijsbeleid in, gebaseerd op een trimestersysteem (nu semestersysteem), creditsysteem, beperkte hoorcolleges en nadruk op actief onderwijs en zelfstudie, een systeem dat nu ingang heeft gevonden in heel Vlaanderen.

Nieuw voor de UIA was ongetwijfeld de plura­listische organi­satie. Voor het eerst werd een instelling in het leven geroe­pen waarbij de hoogste be­leids­organen paritair moesten samengesteld zijn uit katholieken en niet-katholieken.  Hierdoor werd het traditioneel onder­scheid tussen een rijksinstelling en een vrije instel­ling doorbroken. De wetgever zag de UIA echter niet alleen als een plu­ra­lis­tische universiteit, maar ook als een prefiguratie van één grote Antwerpse Universiteit.  De wet van 7 april 1971 voerde inderdaad de benaming Universiteit Antwerpen in.  Zowel RUCA, UFSIA als UIA gebruikten gezamenlijk deze naam.

1972
In het academiejaar 1972-1973 gingen aan de rand van de stad, op de grens tussen Wilrijk, Edegem en Kontich, de deuren van de UIA open. De UIA bracht belangrijke vernieuwingen in de academische structuren. Een departementeel stelsel werd ingevoerd: dit zijn func­tionele eenheden rond een bepaalde discipline, die het onderwijzend, wetenschappelijk en administratief personeel, en de studenten, werkzaam in eenzelfde wetenschap­pelijke discipline groeperen. Aan de departementen worden het onderwijs, het onder­zoek en het dienstbetoon toevertrouwd. De taken in het departement worden slechts voor beperk­te tijd toegewe­zen.

1979
In 1979 werd een universitair ziekenhuis van 612 bedden operationeel. Uniek is de samenwerking van het Universitair Ziekenhuis Antwerpen (UZA) met zes belangrijke geaffilieerde ziekenhuizen uit de regio: drie ziekenhuizen van het OCMW en drie ziekenhuizen van de katho­lieke zuil. Zo werd de opleiding van stu­denten en assistenten gespreid over een groot aantal ziekenhuisbedden.

Top