Het geluid bij je woning

Van mei '24 t/m april '25 bracht De Oorzaak op 1.452 locaties het omgevingsgeluid in kaart in Antwerpen, Gent en Leuven met de hulp van slimme geluidssensoren.  Deze slimme geluidssensoren waren voorzien van een AI-geluidsherkenningsmodel die het geregistreerde geluid ineens toewees aan een geluidsbron: was dat bijvoorbeeld een passerende auto, fluitende vogel, rijdende tram of de ruisende wind? Deze nieuwe technologische ontwikkeling bood ons veel kansen voor gedetailleerd onderzoek naar omgevingsgeluid. Door dit op grote schaal in de drie steden uit te rollen, kregen we een ongekend inzicht in het stedelijke geluidslandschap.  

Indien je in één van de postcodegebieden in Antwerpen, Gent of Leuven woonde, kon je in de Grote Geluidsbevraging aangeven dat je een slimme geluidssensor zou willen ontvangen. De meetcampagne met de slimme sensoren liep van mei '24 tot en met april '25. Dit jaar werd verdeeld in zes periodes van twee maanden. Concreet betekende dit dat de slimme geluidssensor zes weken aan je vensterbank hing en daarna doorging naar de volgende deelnemer. 

​
Na selectie ontving elke deelnemer een definitieve uitnodiging en een vraag om een deelnemersbijdrage van 25 euro te betalen. Kort voordat de meetperiode begon, ontving iedereen van ons een meetpakket met daarin de geluidssensor. 

​
Deelnemers plaatsten de sensor op de vensterbank aan hun slaapkamerraam. Dat mocht zowel aan de straat- als aan de tuinkant. De sensor kreeg stroom via een dunne stroomdraad: na de installatie kon het raam gewoon openen en sluiten zoals altijd. De sensor bleef zes weken op de vensterbank staan en bracht daar het geluid in kaart. Via het netwerk van Orange Belgium werden de data naar de database van de onderzoekers doorgestuurd, en naar ieders persoonlijke dashboard. Zo kwamen we ‘live’ te weten welke geluiden we het vaakst horen en hoe luid deze klonken. Door deze data te koppelen aan een wekelijkse vragenlijst over ieders ervaring met dat geluid en slaapkwaliteit, legden we linken met de impact op gezondheid.

De slimme geluidssensoren namen geen geluid op: de verwerking en de analyse gebeurde ‘on the edge’, direct op het toestel. Enkel de classificatie (welk geluid), het geluidsvolume en een paar andere geluidsparameters werden doorgestuurd naar de database van de wetenschappers en naar ieders persoonlijke online dashboard. Daar volgde ieder zelf de metingen van hun geluidssensor mee.  

Na zes weken haalden de deelnemers de sensor van de vensterbank en stuurde deze naar ons terug. De sensor werd nagekeken en ging vervolgens terug op weg naar een andere deelnemer. Uiteindelijk hebben de sensoren bij het afsluiten van de metingen op 1.452 meetlocaties het geluid in kaart gebracht. In september ’25 kwamen we met de resultaten van het onderzoek en ontving iedereen een persoonlijk Geluidsrapport van hun metingen en uitkomsten uit vragenlijsten,

• Deelnemers woonden in Antwerpen, Gent of Leuven binnen een van de volgende postcodegebieden:
  Regio Antwerpen: 2000, 2018, 2020, 2030, 2040, 2050, 2060, 2100, 2140, 2150, 2170, 2180, 2600, 2610, 2660
  Regio Leuven: 3000, 3001, 3010, 3012, 3018
  Regio Gent: 9000, 9030, 9031, 9032, 9040, 9041, 9042, 9050, 9051, 9052 
  (Klik op de afbeelding om deze te vergroten)

​

• Deelnemers hadden een vensterbank op de eerste verdieping of hoger
  
  
• Deze vensterbank was gelinkt aan je slaapkamerraam. We wilden met onze sensormetingen de directe link met slaapkwaliteit kunnen maken
  
  
• Deelnemers mochten de sensor aan de straat- of tuinkant installeren, zolang dit maar aan het slaapkamerraam was 
  
  
• Waar kon de installatie niet: schuine dakramen (veluxen), balkonreling, slaapkamerramen zonder horizontale vensterbank (een licht afhellende vensterbank kan wel) of met een vensterbank van minder dan 10 cm breed, slaapkamers zonder ramen, ramen van kamers die niét als slaapkamer worden gebruikt. 
  
  
• Deelnemers waren bereid de sensor tijdens de meetperiode van de nodige stroom te voorzien (max. 10 kWh, 5 € per maand). De sensor had een dunne stroomdraad: na de installatie kon het raam gewoon open en dicht. 
  
  
• Deelnemers waren bereid een deelnemersbijdrage te betalen van 25 euro, waarmee ze ons hielpen om dit onderzoek mogelijk te maken. Ter vergelijking: de werkelijke kosten voor de metingen en analyse van één meetpunt bedroegen 400 euro. Onze partners droegen het grootste deel van deze kosten.
  
  
• Deelnemers vulden tijdens de meetperiode wekelijks een vragenlijst in over het geluid rond hun woning, hun slaapkwaliteit en andere thema’s. Daarvoor was het belangrijk dat ze natuurlijk een deel van hun tijd, bijvoorbeeld 's nachts, in de woning doorbrachten.
  
  
• Ze haalden de sensor af bij een door jou gekozen DPD-ophaalpunt. Op het einde van de meetperiode brachten ze de sensor terug een DPD-ophaalpunt (gebruik makend van het voorziene terugzendlabel).

Voldeed je aan de bovenstaande criteria en had je zin om burgerwetenschapper te worden in een ongekend onderzoeksproject,dan kon je je aanmelden via de Grote Geluidsbevraging. Uit alle aanmeldingen maakte het team van De Oorzaak een selectie, gebaseerd op wetenschappelijke criteria zoals geografische spreiding.

• We voorzagen een uitgebreid meetpakket met de geluidssensor, een poster voor aan je raam, een uitgebreide handleiding, kaartjes om uit te delen aan je buren en materiaal om de sensor na twee maanden terug te sturen
  
  
• Deelnemers volgden de metingen van je eigen geluidssensor mee op een persoonlijk online dashboard. Het dashboard bevatte live data, maar ook informatie over de metingen van de week ervoor en meer informatie over ieders meetpunt in vergelijking met de andere meetpunten in de desbetreffende stad
  
  
• Via onze nieuwsbrief hielden we iedereen op de hoogte van het onderzoek
  
  
• In september '25 ontvingen alle deelnemers een persoonlijk Geluidsrapport: een samenvatting van de meetperiode van ieders sensor, conclusies uit het rapport en enkele aanbevelingen
  
  
• Deelnemers werden uitgenodigd op de eindsymposia in september '25, waar we de overkoepelende resultaten van het onderzoek aan presenteerden