Hoe ziet de opleiding Nederlandse taal- en letterkunde eruit?

De deelopleiding Nederlandse taal- en letterkunde bestaat uit drie componenten die sterk samenhangen: letterkunde, taalkunde en taalbeheersing.

Antwerpen ademt literatuur

Anna Bijns, Paul van Ostaijen, Willem Elsschot, Hendrik Conscience en vele andere auteurs hebben in Antwerpen hun sporen nagelaten. Het Letterenhuis, de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience en de andere bibliotheken bewaren er talrijke schatten van de Nederlandstalige literatuur.

De stad biedt onderdak aan de Boekenbeurs en aan vooraanstaande Vlaamse uitgeverijen, een traditie die teruggaat tot de wereldbefaamde drukker Plantijn en zijn collega’s in de zestiende eeuw. Wie Nederlands komt studeren in Antwerpen profiteert volop van deze rijke culturele infrastructuur.

Onze opleiding benadert de literatuur van de middeleeuwen tot vandaag als een springlevende traditie. We bestuderen verhalen, poëzie en toneel in hun maatschappelijke en historische context. Prominente thema’s die daarbij aan bod komen zijn o.a. kolonialisme, migratie, natievorming, gender, boekdrukkunst, religie en de evolutie van orale naar digitale media.

Al op bachelorniveau kan je je specialiseren via oefeningen, keuzevakken en -modules. Het resultaat van deze studieprojecten zijn vaak ook buiten de opleiding zichtbaar in de vorm van bloemlezingen, tekstedities of een (web)tentoonstelling.

Taalkunde is zoals het kraken van een code

Taalkundige analyse is een beetje zoals puzzelen of het kraken van een code: elk stuk heeft zijn plaats en functie, en elke talige uiting beantwoordt aan een systematiek die je kan blootleggen.

       Nederlands als taalsysteem

Binnen Nederlandse taalkunde gaan we die uitdaging aan voor alle taalniveaus: we bestuderen de klanken, de woordbouw, de zinsbouw en de betekenis en communicatieve functie van zowel gesproken als geschreven taal. Met dat laatste maken we de overgang van taal als systeem naar taal in gebruik. Talen zijn sowieso niet stabiel, zielloos of homogeen: de studie van taalvariatie toont ons  hoe gelaagd en ook grillig taal wel kan zijn en hoe taalgebruikers continu keuzes maken. 

        Nederlands van vroeger tot nu

We bekijken het Nederlandse taalsysteem overigens niet alleen vanuit hedendaags perspectief, maar besteden ook aandacht aan de evolutie van het Nederlands van de vroegste tijden tot nu. Verder gaan we ook na hoe de positie van het Nederlands door de tijden heen veranderd is door allerlei maatschappelijke factoren (van volksverhuizingen tot taalwetgeving) en hoe die factoren  het Nederlands in Vlaanderen en Nederland uiteindelijk gemaakt hebben tot wat het vandaag is.

Heel wat lessen zijn geïnspireerd op de vele onderzoeksdomeinen waarbinnen de docenten Nederlandse taalkunde actief zijn, zoals taalpsychologie, de studie van kindertaal, jongerentaal en chattaal.

 Taalbeheersing

In hoeverre beheers je de finesses en ken je de rijkdom van het Nederlands? Na je studies moet je aan de slag kunnen als professionele taal- en tekstverwerker: (eind)redacteur, copywriter of corrector in uitgeverijen, marketingbureaus en redacties; leerkracht, journalist, radio- of tv-presentator, (pers)woordvoerder, communicatie-adviseur enzovoort. Als taalspecialist krijg je trouwens in om het even welk beroep taal- en formuleringsvragen, redactie- of correctietaken op je bord.

In de lessen taalbeheersing komen zowel de schriftelijke als de mondelinge componenten uitgebreid aan bod. 

         Professioneel spreken

Zo wordt er geschaafd aan je mondelinge vaardigheden, met aandacht voor uitspraak, woordkeuze, grammatica, intonatie en presentatietechnieken.

Je verwerft eveneens inzicht in communicatiemodellen, verbale en non-verbale communicatie, luistervaardigheid, interactieprocessen en feedback. Die inzichten pas je vervolgens toe in specifieke gespreksvormen, zoals het interview, de vergadering, de toespraak.

          Academisch en journalistiek schrijven

Op schriftelijk vlak worden je kennis en vaardigheden op het gebied van (academische) woordenschat, grammatica, spelling en stijl opgefrist en verdiept. Er gaat aandacht naar het correct synthetiseren van teksten, het gebruik van verschillende genres en taalregisters, de opbouw van een argumentatie en het plannen van een tekst.

In module 2 wordt volop ingezet op wetenschappelijk schrijven. Bijzondere aandacht gaat naar het correct refereren aan bronnen om problemen met parafrase en plagiaat te vermijden. Een substantieel deel van de colleges bestaat uit het stapsgewijs schrijven van een academische paper.

In module 3 staat journalistiek schrijven centraal: artikels schrijven, copywriting, webcopy en (eind)redactiewerk. Woordenwichelarij of loodzware taalkronkels heb je daarvoor niet nodig, wel vlot en helder taalgebruik, voor alle soorten media.

“Als je iets niet helder en eenvoudig kan uitleggen, heb je het zelf niet begrepen.” 

Het citaat wordt Einstein in de mond gelegd, maar geldt ook als adagium voor dit opleidingsonderdeel.

Studieactiviteiten Nederlands

Heb je al zin gekregen om eraan te beginnen? Bekijk het studieprogramma Nederlandse taal- en letterkunde + één andere taal of theater-, film- en literatuurwetenschap.

Studiereis naar Nederland

Op de tweejaarlijkse Nederlandreis gaan de tweede- en derdejaars op studiereis naar het Leiden van Nicolaas Beets en het Amsterdam van de Tachtigers, F. Bordewijk en A.F.Th. van der Heijden. Vorige editie stond er onder meer een rondrit langs het IJsselmeer op het programma.

Snuif de sfeer op in deze video:

Activiteiten

Het uitgestalde fragmentMiddelnederlands fragment

In het academiejaar 2019-2020 zullen studenten samen met professor Remco Sleiderink een pás ontdekt gedicht uit de veertiende eeuw bestuderen.

Een gulle Texaanse verzamelaar schonk de strook perkament met versen over Alexander de Grote aan de Universiteit Antwerpen.

 

 

Creatief schrijven

Dichter Peter Holvoet-Hanssen gaf les in creatief schrijven aan de bachelorstudenten Nederlandse taal- en letterkunde voor het opleidingsonderdeel Neerlandistiek in de praktijk. Hij liet ze tijdens een zintuiglijke tocht door hun vertrouwde studentenbuurt inspiratie opdoen voor hun eerste verhaal of gedicht.