Online lesgeven en leren: lessons learned

Asynchrone en synchrone online leeractiviteiten

In de onderwijsliteratuur wordt een onderscheid gemaakt tussen twee types van online onderwijs, namelijk asynchroon en synchroon. Bij asynchrone online leeractiviteiten is het leren plaats- en tijdsonafhankelijk, flexibel en kan dit op eigen tempo gebeuren. Synchrone online leeractiviteiten zijn direct, gelijktijdig, live en gericht op directe sociale interactie. Uiteraard verschilt een synchrone online les op een aantal vlakken van een face-to-face contactmoment. 

Enkele specifieke kenmerken van synchroon online onderwijs 

Een synchrone online les kan meer tijd in beslag nemen en is ook intensiever, zowel voor studenten als voor de lesgever. Online onderwijs vereist meer structurering en meer ondersteuning en dat zowel op praktisch-organisatorisch als vakinhoudelijk gebied. 

Praktische tips 

  • Hoe kan je studenten en jezelf praktisch-organisatorisch voorbereiden op een online les? 

Eén van de manieren om studenten voldoende te ondersteunen, is hen voor de eerste les goed te informeren over het wat en hoe van de online les. Dit kan gaan om technische vereisten waar men voor de sessie aandacht aan moet besteden. Ook kan je jouw studenten op voorhand informeren wat te doen tijdens de sessie. 

  • Positief klasklimaat: the sequel

Ook in een synchrone online les kan je werken aan een positief klasklimaat, onder andere door de camera te gebruiken om een groepsgevoel en direct contact te creëren. Als je enkel synchrone online lessen kan geven, mis je mogelijk de kans om op een informele manier in contact te komen met jouw studenten, bijvoorbeeld voor of na een contactmomenten of tijdens de pauze. Overweeg daarom een synchrone online les iets eerder toegankelijk te maken om op die manier jouw studenten informeel te verwelkomen. 

  • Waarop moet je extra letten bij interactiviteit in een online omgeving? 

Tijdens een ‘live’ online les kan je op verschillende manieren interactie creëren. De specifieke context zorgt ervoor dat je bewust zal moeten stilstaan bij een aantal zaken die tijdens een contactmoment op de campus vaak vanzelfsprekend zijn. Zo zal het nodig zijn om expliciet te communiceren over het verloop en de timing van bepaalde activiteiten. Hou er ook rekening mee dat de non-verbale elementen bijna volledig wegvallen in een online context en je op zoek moet naar andere manieren van feedback geven en ontvangen. Het geheel van interactie kan bij de studenten, ook online, bedreigend overkomen. Besteed daarom voldoende aandacht aan het geruststellen van studenten over de vormen van interactie die je inzet.