Side header image

Across Borders

Onder invloed van globalisering en digitalisering is de vertaal- en tolkpraktijk exponentieel diverser geworden in de afgelopen decennia. Veranderingen in communicatiekanalen en –dragers zijn uitgegroeid tot nieuwe, vaak hybride, teksttypes en werkwijzen, met als doel toegang te verlenen tot informatie en communicatie over de fysieke, linguïstische, culturele en denkbeeldige grenzen heen.

Migratiebewegingen hebben de grenzen verlegd en hebben binnen samenlevingen geleid tot nieuwe interne, linguïstische en culturele grenzen. Deze ontwikkeling vergt van vertaal- en tolkmethodes dat zij zich voortdurend aanpassen en vernieuwen, ter aanvulling van de traditionele technieken.

Vertalen en tolken zijn de sleutel tot het stichten van een inclusieve samenleving die de noden van iedereen erkent, inclusief personen met een beperking en etnische minderheden. De samenleving van vandaag heeft nood aan intertalige, intratalige en intersemiotische vertalingen om grenzen te overstijgen. Vertalen en tolken is allang niet meer beperkt tot alleen (toegepaste) taalkunde.

Interdisciplinair onderzoek

Vertaal- en tolkwetenschappers omarmen de nood aan interdisciplinair onderzoek die is voortgekomen uit de huidige omstandigheden die niet alleen een impact heeft op het beleid, de praktijk en onderwijs, maar ook op onderzoeksprioriteiten, de methodologie en de theoretische omkadering. Door een toenadering van verscheidene vertaal- en tolkmethodes die vroeger los van elkaar stonden, zijn er nieuwe, hybride vormen ontstaan. Op die manier zijn de grenzen verlegd van wat het betekent om te ‘vertalen’, ‘tolken’, ‘schrijven’, ‘redigeren’, ‘post-redigeren’ van de output van machinevertaling, enzovoort. Dit proces werpt interdisciplinaire onderzoeksvragen op die dringend nood hebben aan academische analyse en courante academische curricula. Daarom steunt het actuele onderzoek in vertalen en tolken sterk op de samenwerking met andere studiedomeinen en hun onderzoeksmethoden, zoals:

  • Interculturele studies
  • Cultuurgeschiedenis
  • Film- en theaterstudies
  • Psycho- en sociolinguïstiek
  • Toegepaste taalkunde
  • Pragmatiek
  • Corpus- en computationele linguïstiek
  • Sociologie, psychologie en antropologie
  • Urban studies
  • Modestudies

Interfacultair onderzoek

Onderzoek in vertalen en tolken is inherent interdisciplinair. Dit biedt vele perspectieven voor samenwerking, zowel binnen de faculteit als met andere faculteiten zoals de Faculteiten Geneeskunde, Rechten, TEW, Sociale Wetenschappen (waarmee er al onderzoek is ontwikkeld). Het laat ook de onderzoeksgemeenschap in vertaal- en tolkstudies toe om actief evidence-based beleid te behartigen. Across Borders werkt samen met verschillende professionele actoren en beleidsmakers, op Vlaams en nationaal niveau en op niveau van de Europese instituten.

Vertaal- en tolkonderzoek is niet alleen interdisciplinair vanuit een academisch perspectief. Het steunt erg op de interactie met professionele spelers, zoals literaire vertalers, rechtsvertalers, technische schrijvers, redacteurs, tolken, audiovisuele vertalers en toegankelijkheidsmanagers. Om deze reden is vertaal- en tolkonderzoek belangrijk voor Europese onderzoeksprojecten die problemen willen oplossen die voortkomen uit meertaligheid en multiculturalisme, maar ook uit (taal)technologie.

Onderzoeksvormen

De soorten onderzoek die concreet worden uitgevoerd gaan van semi-experimenteel procesonderzoek tot corpusstudies, etnografisch onderzoek, linguïstische en/of literaire tekstanalyse, receptieonderzoek, sociolinguïstisch georiënteerd onderzoek, discoursanalyse en de reconceptualisering van de vertaal- en tolkpraktijk vandaag.

Kort gezegd heeft Across Borders als doel om een platform te bieden voor interdisciplinair onderzoek dat fundamenteel en toegepast onderzoek verenigt bij academici binnen en buiten de grenzen van hun discipline.