Tip 58: Hoe een screencast effectief en aangenaam maken?

Naast het didactisch inschakelen van een opname in uw leeromgeving (zie tip 56), is een volgende vraag hoe de inhoud van de opname gebracht kan worden. Daarbij kan u ook letten op het optimaliseren van de kijkervaring. Hieronder geven we enkele suggesties mee:

Visueel

Bij een opname wordt het visuele sterk benadrukt. Speel hierop in. Maak van het visuele een surplus. Maak veelvuldig gebruik van beelden, grafieken, tabellen, foto’s,… . Probeer spaarzaam te zijn met tekst.

Production value

Overdrijf echter niet in de ‘production value’. Hiermee doelen we op een te sterke focus op ‘toeters en bellen’, op mooie beelden, op het visuele. Het visuele is belangrijk, maar uiteindelijk gaat het om de boodschap zo interessant en effectief mogelijk over te brengen. Een te hoge ‘production value’ kan soms zelfs de aandacht afleiden van de in de opname aangebrachte informatie. Kort samengevat, we moeten niet de kwaliteit van de beste National Geographic opnames proberen te benaderen. De betere ‘home videos’ zijn goed genoeg.

Interesse verhogen

Ga na hoe u de interesse van uw doelgroep kan verhogen. Daarbij kan u denken aan de eerder vermelde focus op het visuele maar ook aan het gebruik van anekdotes. Probeer ook te variëren in de format van de screencast. Wissel af tussen de ‘pure screencast‘ (zie voorbeeld) en de ‘talking head’ (zie voorbeeld), maar denk ook eens aan andere soorten presentaties, zoals interviews, demonstraties, discussies,.. . Maak eventueel gebruik van de meer geanimeerde screencast zoals videoscribe. Sommige screencastsystemen (zoals Camtasia) laten het zelfs toe om te experimenteren met een ‘green screen’ waarop u zelf gekozen achtergronden kan projecteren. Denk wel steeds aan het bewaren van het evenwicht tussen de boodschap en de ‘production value’.

KISS-principe

Hanteer het KISS-principe: Keep It Short and Simple. Tracht korte screencasts van maximaal 5 minuten te maken. Uiteraard kan daar al eens van afgeweken worden. Soms hebt u nu eenmaal veel interessants te vertellen.

Effectief, duidelijk en gestructureerd

Gebruik in de opname technieken om de boodschap effectief, duidelijk en gestructureerd over te brengen.  Geef in het begin doel/functie en structuur van de opname mee. Bouw de opname vervolgens op rond de basis en enkele kernideeën. Keep it short and simple. Structureer regelmatig: wat hebt u net gezegd, wat gaat u vervolgens zeggen? Vat tenslotte kort samen, geef mee wat men zeker moet onthouden  of eindig met een conclusie of eindreflectie. Geef eventueel nog wat materiaal ter verdieping mee.

Instructor presence

Hoe gaat u zorgen voor een optimale ‘instructor presence’

  • Hoe zorgt u ervoor dat u spontaan en niet monotoom presenteert? Meestal neemt u immers een screencast op zonder publiek, voor uw laptop en in een afgeslote ruimte. Mogelijke manieren om dan toch ‘sprankelend’ te presenteren: een goede intonatie gebruiken, eventueel zelfs overdrijven hiermee en  veel handgebaren en lichaamstaal inzetten (zelfs als u geen gebruik maakt van de ‘talking head’ format).
  • Gebruik humor, tenminste, als dat past bij uw stijl.
  • Geef anekdotes en ervaringen mee.
  • Probeer een eigen stijl te ontwikkelen of ‘iets’ van je eigen stijl in de opname op te nemen. Dat maakt het voor de kijker herkenbaar en voor jezelf ook leuker om de screencast te maken.
  • Neem al eens een schouderklopje of bemoedigend woordje op in de screencast, bijvoorbeeld als de kijker net een moeilijk of saai stuk heeft doorgeworsteld.

Meer weten?

Over weblectures

Bos, N. , Groeneveld, C., & Brand-Gruwel, S. (2016). Webcolleges: zegen of vloek? Een literatuurstudie en empirisch onderzoek. Onderzoek van Onderwijs, 45, 6-11.

Marinissen, J., & van Andel, S. G. (2012). Weblectures, een verrijking van het onderwijs. Ervaringen met verschillende varianten van weblectures in het hoger onderwijs. Onderzoek van Onderwijs, 41, 29-33.

Over screencasts

Hansch, A., Hillers, L., McConachie, K., Newman, C., Schmidt, P., & Schildhauer, T. (2015). The role of video in online learning: Findings from the field and critical reflections. TopMOOC research project.

Thomson, A., Bridgstock, R., & Willems, C. (2014). “Teachers flipping out” beyond the online lecture: maximizing the educational potential of video. Journal of Learning Design, 7(3), 67-78.

Over het didactisch gebruik van screencasts

ExpertiseCentrum Hoger Onderwijs: onderwijstips:

Media & Learning Association: Webinar: the role of video in Blended learning

Media & Learning Association: Webinar: Video Pedagogy

Voorbeelden van weblectures en screencasts

Screencast-systemen

Voor UAntwerpen-personeelsleden

Aan de Universiteit Antwerpen:

  • is er een universiteitsbrede licentie beschikbaar van de mediasite desktop recorder. Deze recorder wordt gebruikt voor het opnemen van screencasts. Voor meer informatie, contacteer Roel De Ryck of kijk hier.
  • heeft elke faculteit enkele individuele licenties van Camtasia. Contacteer de CIKO van jouw faculteit voor meer informatie of kijk hier.
  • kunnen er weblectures opgenomen worden. Voor meer informatie, contacteer Roel De Ryck of kijk hier.

Op het infocenter onderwijs vindt u (na login) nog enkele good practices van het gebruik van screencasts aan de Universiteit Antwerpen.

 

(Onderwijstip april 2017)