Lat. 51 - Meditationes et ascetica S.J. [planknr. 196]

Lat. 51 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

Olim 196.
17e eeuw.

inhoud
- Documenta quaedam R.P. Joarthae pro mediatione.
- Exercitia spiritualia a. R.P. Claudio Aquaviva anno 1571.
- Remedia contra insurgentes tentationes tempore meditationis a R.P. Francisco Borja conscripta, praeposito  generali. S.J.
- Exercitia et devotiones R.P. Roberti Southwell, martyris in Anglia.
- Mediationes plurimae de virtutibus et vitiis, ad pacem animi ...

opmerking
Herkomstig van het jezuïetencollege te Gent.

Lat. 52 - Jean Gerson, Diverse traktaten [planknr. 52]

Lat. 52 — Algemene beschrijving volgens inventaris Grootens

(1947-1953)

Liber monasterii canonicorum regularium in Bethlehem prope Dotnichem in quo habentur:

inhoud (onder meer)
- Conclusiones magistri Johannis Gerson cancellarii Parisiensis de diversis materiis moralibus.
- Tractatus eiusdem de parvulis ad Christum trahendis.
- Tractatus eiusdem de oratione seu valore orationis.
- Tractatus eiusdem super materia celebrationis missae.
- Conclusiones necessario requisite ad ydoneum susceptorem sacramemti eucharistiae.
- Tractatus magistri Johannis Gerson  de pollutione diurna.
...
- Bernardus in libro de colloquio Symonis et Jhesu.

Olim 52.
Papier, reguliere kanunniken van Doetinchem, ca. 1500.

literatuur
Kristeller 1983, 82

opmerking
Gift van pater J. Van Dommelen, rector Instituti S. Ignatii, Prinsstraat 13, Antwerpen.

Lat. 53 - Latijnse themata [planknr. 197]

Lat. 53 — Algemene beschrijvng volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

Olim 197.
1800.

opmerking
Schrijfboek (Nederlands links, Latijn rechts) op naam van Franciscus van Roij.
 

Lat. 54 - Manuale sacerdotum [planknr. 54]

Lat. 54 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

Manuale sacerdotum.

Olim 54.
Perkament, 119 folia, 150 x 110 mm, einde 15e eeuw.
Herkomstig van het kartuizerklooster te Vught bij Den Bosch.

inhoud
- Libellus de septem horis canonicis.
- De defectibus in missa.
- Bonaventura, Tractatus de corpore Christi et de preparatione ad missam.
- Excerptus Tractatus Joannis Gerson super materia celebrationis missae.
- Nicolaus de Lyra, Tractatulus de conditionibus ad ydoneum sumptorem sacramenti requisitis
- Ex dictis Petri Doctoris de volente accedere ad sacramentum eucharistiae.
- Qualiter Carthusienses debent se preparare ante celebrationem missae.
- Mediationes sub canone.
- Increpatio illorum qui missae celebrationem facile omittunt.
- Stimulus amoris in passione Domini.
- Gebeden vóór en na de H. Mis.
- Liturgische voorsxhriften.

literatuur
J.W.M. Schellekens, ‘De verstrooiing der Bossche handschriften’, in: Ons geestelijk erf, 66 (1992), 308, n. 9  – Slechts een vermelding van het manuscript.

digitale kopie

Lat. 55 - Aurelius Augustinus, Liber soliloquiorum animae ad Deum [planknr. 55]

Lat. 55 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

Aurelius  Augustinus,
Liber soliloquiorum animae ad Deum.

Olim 55.
Gandavi [Gent], Robertus Cazier, 1576.

literatuur
Kristeller 1983, 92

opmerking
Prof. Paul Oskar Kristeller (Columbia University New York, † 1999) bezocht op zijn zoektocht naar handschriften uit de renaissanceperiode het Ruusboecgenootschap op 25 juli 1968. Volgens hem is dit manuscript geen druk, al zou men dat bij de eerste aanblik veronderstellen, maar een handschrift dat gekopieerd werd van een uitgave. Het vermoeden is sterk dat hier een vals  impressum werd gecreëerd: een Gentse drukker met de naam Robertus Cazier komt niet voor in Rouzet 1975. Inderdaad, Robert Cazier was een Gents kalligraaf die op een zeer handige wijze typografische karakters nabootste zodat het meest geoefende oog werd misleid (zie A. D[inaux], ‘Robert Cazier, de Gand’, in: Archives historiques et littéraires du Nord de la France et du Midi de la Belgique, 3e reeks : 6 (1857), 178-179.

Lat. 55 — Digitale kopie

Lat. 56 - Wielans, Compendium theologicum de virtutibis [planknr. 198]

La. 56 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

Compendium theologicum de virtutibis praesertim theologicis et septem novae legis sacramentis ad usum religiosorum loci sancti Bernardi ad Scaldim. Dictatum a Reverendo Domino Wielans huius abbatiae lectore.

Olim 198.
1784.

opmerking
Over de Sint-Bernardusabdij, zie F Marcus, ‘Abbaye de Saint-Bernard sur l'Escaut à Hemiksem’, in : Monasticon Belge, dl. 8:1, Liège, 1992, 31-79.

Lat. 57 - Joannes Adamus Erger, Nova scala coeli xv certis tendens ad astra gradibus [planknr. 199]

Lat. 57 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

J[oannes] A[damus] E[rger],
Nova scala coeli xv certis tendens ad astra gradibus.
Zu Teusch: Neu auffgerichtete Leiter.
Hoc est:  Thesaurarium devotionis exquisitis precum selectissimarum, atque officiorum aureis, de Deo Trino ac Uno, Deipara Virgine, plurimisque sanctis cumulatissime dotatum.
Editio primo-novissima atque locupletissima.
Authore, cui plurimum inservit.
Paderborn, 1740.

Olim 199.

opmerking
De initialen J A. E. en het jaar 1740 worden op het voorplat vermeld.
Met een verklaring van L. Reypens s.j. over de onvolledigheid van het afschrift op een ingeplakt stuk papier tegenover het titelblad.

Lat. 58 - Brief van Henricus, bisschop van Luik aan de begijnen van Brabant, Sint-Truiden en Loon [planknr. 222]

Lat. 58 — Algemene beschrijvng volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

Inc. Universis presentes litteras inspecturis Henricus dei gratia Leodiensis episcopus salutem  in domino. Cum nos beginabus in Brabantia, in Sancto Trudone eiusque suburbio et in Loez judicem dederimus ...

Olim 222.
1267.

opmerking
- Modern afschrift van een oorspronkelijk document in een brief, ondertekend door een zekere P. De Ridder aan een Antwerpse collega.
- De bisschop waarvan sprake in de brief is Hendrik III van Gelre († 1285), bisschop van Luik van 1247 tot 1274.
- Op de rug van het oorspronkelijk document (perkament ), waarvan de bewaarplaats niet wordt vermeld, zou er staan: “De non obedientibus suo provisori anno xijc lxvij”, en in een latere hand “aliquae begginae inobedientes excommunicantus in begginagio Trudopolitano”.

Lat. 59 - Boekenlijst van Robertus Hubar, pastoor van het Sint-Elisabethgasthuis te Antwerpen [planknr. 225]

Lat. 59 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

Libri xenodochii S. Elisabethae. Munificentia D. Roberti Hubar.

Olim 225.

opmerking
Robertus Hubar was pastoor van het St.-Elisabethgasthuis van 1607 tot aan zijn dood in september 1624  (zie http://balat.kikirpa.be/object/109538). Hij schonk zijn boeken (Bibliotheca Hubar) aan het gasthuis.

Lat. 60 - Dagboek van een pastoor uit Zevekote [planknr. 226]

Lat. 60 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

Olim 226.
1855-1857.

Lat. 61 - Tragoediae et epigrammata [planknr. 231]

Lat. 61 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

Olim 231.
1664.

Libellus Jacobi De Keghel.

opmerking
Afschrift van de emblematabundels uit 1659 (Bellum / Pax) en 1663 (Orator / S. Caecilia) door een poësisleerling van het jezuïetencollege te Brussel in 1664.

Lat. 62 - Exhortatie tot de wijdelingen van het Seminarie te Brugge [planknr. 235]

Lat. 62 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

Exhortatio habita 16 nbris [... ] ad alumnos seminarii Brugensis ordinandos.

Olim 235.
16 november (19e eeuw).

Lat. 63 - Johannes-Baptista De Meyer, Compendium Annalium Sacri Ordinis Fratrum Servorum Beatae Mariae Virginis [planknr. 244]

Lat. 63 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

Analyse des Annales de l'Ordre des Servites, et conclusion à des réformes utiles à ce Saint Ordre par rapport aux temps modernes - 19me siècle - Dom J. Bapt. Meyer de Liège (randnota).

Olim 244.
1856-1857. 

opmerking
- Betreft Opus Annalium Sacri Ordinis Fratrum Servorum Beatae Mariæ Virginis, auctore Fr. Archangelo Gianio Florentino, auctum notis et plurimum castigatum opera et studio Fr. Aloysii Mariae Garbii de Florentia, et quod constat tribus voluminibus in folio, impressum Lucce, typis Marescandoli, anno salutis 1719. Vergelijk https://books.google.be/books?id=H-wdD7E0DoQC&hl=nl&source=gbs_similarbooks.
- Zie ook: Lat 31, Var. ling. 31.

 

Lat. 64 - Walterus Bartholeyns, Register van de kerk van Broechem (1555) [planknr. 280]

Lat. 64 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

Registrum reddituum bonorum pastoralium ecclesie sive capelle in Brouckum.

Olim 280.
1555.

Lat. 65 - Walterus Bartholeyns, Register van de kerk van Broechem (1556) [planknr. 281]

Lat. 65 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

Manuale sive registrum ecclesie sive capelle in Brouckum.

Olim 281.
1556.

Lat. 66 - Archivalia betreffende miniemenkloosters in België en Noord-Frankrijk [planknr. 282]

Lat. 66 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

Olim 282.
17e eeuw. 

inhoud
Betreft de kloosters te Anderlecht (1615), Antwerpen (1614), Brussel (1616), Douai (1624), Duinkerke (1647), Geraardsbergen (1622), Jupille bij Luik (1649), Leuven (1639), Lille (1618), Luik (1618) en Mons (1618).

Lat. 67 - Doop- en huwelijksregisters van de Sint-Willibrorduskerk in Wulpen [planknr. 283]

Lat. 67 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

Registrum baptizatorum in ecclesia parochiali Sancti Willibrordi in Wulpen.
Registrum subditorum Wulpensium qui sacramentaliter inierunt matrimonium in parochiali sua ecclesia Sancti Willibrordi.

Olim 283.
1646-1660.

Lat. 68 - Instructies bij het lezen van de Geestelijke Oefeningen van Ignatius van Loyola [planknr. 298]

Lat. 68 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

Praeparatio instructoris Exercitiorum spiritualium [S. P. N. Ignatii].

Olim 298.
19e-20e eeuw.

Lat. 69 - Joannes Mertens, Cursus theologiae [planknr. 299]

Lat. 69 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

Olim 299.
Ca. 1866.

opmerking
Jezuïet, gestorven te Gent in 1892 (R. Mendizábal, Catalogus defunctorum in renata Societate Iesu ab a. 1814 ad a. 1970, Romae, 1972, 138, nr. 7.693).
Zie ook: Neerl. 190.

Lat. 70 - Joannes Mertens, Scripturae Sacrae explicationes [planknr. 300]

Lat. 70 — Algemene bescrhijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

Olim 300.
Ca. 1863.

opmerking
Jezuïet, gestorven te Gent in 1892 (R. Mendizábal, Catalogus defunctorum in renata Societate Iesu ab a. 1814 ad a. 1970, Romae, 1972, 138, nr. 7.693).
Zie ook: Neerl. 190.

Lat. 71 - Joannes Mertens, Epistolae Catholicae [planknr. 301]

Lat. 71 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

Olim 301.
Ca. 1864.

opmerking
Jezuïet, gestorven te Gent in 1892 (R. Mendizábal, Catalogus defunctorum in renata Societate Iesu ab a. 1814 ad a. 1970, Romae, 1972, 138, nr. 7.693).
Zie ook: Neerl. 190.

Lat. 72 - Carolus De Christijnen, Physicae pars IIa [planknr. 364]

Lat. 72 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampde

(vóór 1975)

... excipiebat Antonius van Tongeren ejusdem facultatis philosophiae alumnus Antverpiae in collegio. Anno 1699.

Olim 364.

opmerking
Het betreft nota's van Antonius van Tongeren s.j. († 1703) op het werk van Carlous  De Christynen s.j.  († 1634). – Zie over beide jzuïeten: A. Poncelet, Nécrologe des Jésuites de la province Flandro-Belge, Wetteren, 1931, 46 (De Christynen) en 129 (Van Tongeren).

 

Lat 73 - Themata dictata in rethorica Antverpiae [planknr. 369]

Lat. 73 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

Olim 369.
1759-1760.

opmerking
Bezitsaantekening: P. Ladersous minist. in collegio Alostano praef. stud. prof. rhet. anno 1773. Zie over deze jezuïet, gestorven in 1803: A. Poncelet, Nécrologe des Jésuites de la province Flandro-Belge, Wetteren, 1931, 208.

Lat. 74 - Ars rhetoricae [planknr. 370]

Lat. 74 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

Olim 370.

opmerking
Hoofdingen als:
- Confirmationes in genere deliberativo, propositio.
- Prejudiciorum confutationes.
- Orationum perorationes.
Namen als: Cicero, Ignatius, Franciscus Xaverius.

Lat. 75 - Geschiedenis van het Collegium Antverpiense Societatis Jesu [planknr. 376]

Lat. 75 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

Olim 376.
18e eeuw.

opmerking
Op het einde een hulde in dichtvorm aan het college.

bijlage
Kopieën van fragmenten uit documenten (7 stuks) uit de 19 eeuw (gedeeltelijke inhoud).
• Latijnse stukken:
- Betreft professiehuis te Antwerpen: brief van Carolus Scribani praepositus provincialis Societatis Jesu per flandro Belgiam (kopie, 1 stuk).
• Nederlandse stukken
- Aen mijn Eerw. heeren, mijn heeren burghemeester en schepene der stadt van Antwerpen: met vermelding van Charles Scribani provinciaal der Sociëteit Jesu en handelend over huizen (1 stuk).
- Raeckende de oude straete bij ons gheincorporeert ende nieuwe daer teghene voor de stadt geopent: met vermelding van het professiehuis, kopie van document ondertekend door B. Van Penne, notaris, in 1622 (2 stuks).
- Betreft land te Vlierzele, eigendom van het kanunnikenkapittel van Sint-Baafs te Gent, te gebruiken door de jezuïeten van Antwerpen; met vermelding van de jezuïet Jacobus Dyck, procurator  van het Collegium Societatis Jesu te Gent;  kopie van document ondertekend door B. Van Penne, notaris, in 1622 (2 stuks).
- Brieven sprekende van een bunder lants gheleghen onder Laecken bij Brussele: in onderhandeling met de jezuïet Jacobus Tirinus, praepoitus van de Sociëteit te Antwerpen; kopie van document ondertekend door B. Van Penne, notaris, in 1622 (1 stuk).

Lat. 76 - Guilielmus Cuypers, Compendiaria via ad solidam perfectionem ... in Societate Iesu [planknr. 404]

Lat. 76 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

Guilielmus Cuypers, s.j.,
Compendioria via ad solidam perfectionem sive brevis facilisque praxis consequendi veram sanctitatem in Societate Iesu consueta vitae religiosae opera pie peragendo
collecta ex variis auctoribus per sacerdotem eiusdem Societatis in suum usum.

Olim 404.
Antverpiae in domo professa anno Domini 1720, (6)-201-(12) folia.

opmerking
Naam van de auteur op  fol. 8. Hij overleed in 1741 (A. Poncelet, Nécrologe des Jésuites de la province Flandro-Belge, Wetteren, 1931, 163).
Ex libris van P. Hofman, onderpastoor ad Stum Carolum Antverpiae.
Gift van het Sint-Jozefcollege te Turnhout, vermoedelijk van rector Arthur Marlier die het Sint Jozefcollege als rector bestuurde van 1932 tot 1938 (zie https://stadsarchiefturnhout.turnhout.be/nl/downloads/390/personalia.html).

Lat. 77 - Jubilaeum Societatis Jesu celebratum in Domo professa (Antwerpen, 1640) [planknr. 429]

Lat. 77 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

Olim 429.
Kopie.

Lat. 78 - Innocentius I, Epistolae I [fragment, groot formaat, ingebonden = derde kast met vouwdeur]

Lat. 78 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

2 folia (uit een verzamelcodex), Abdij van Liessies o.s.b. (Noord-Frankrijk ten oosten van Avesnes, bisdom Kamerijk), vermoedelijk 12e eeuw.

inhoud
- Fol. 1r: Epistolae 37, 38.
- Fol. 1v: Epistolae 39, 18, 40, 36 , 14 (= Migne, PL 20, 517A-518A).
- Fol. 2r: Epistolae 28 (= Migne, PL 20, 578A-582A: brief van Augustinus en andere bisschoppen aan Innocentius I), 31 (= Migne, PL 20, 594A-597A: antwoord van Innocentius I op brief 28).

versiering
- Fol. 1r: de initiaal I is uitgegroeid tot een vogel met een menselijk hoofd.
- Fol. 2v: de initiaal I is een boom met beklimmer.

 

Lat. 79 - Gebeden [planknr. 3052 H 14:2]

Lat. 79 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

59 folia, 17e eeuw.

inhoud (onder meer)
Litanie van Onze-Lieve-Vrouw, Litanie van de H. Naam van Jezus, Suspiria Sanctae Gertrudis ...

opmerking
Achteraan ingebonden bij:
Joannes Polancus, Directorium breve, ad confessarii ac confitentis munus recte obeundum. Accessit Methodus ad adiuvandos eos qui moriuntur, Luik, Guilielmus Hovius, 1621 (zie http://anet.be/record/opacuantwerpen/c:lvd:828479/N).

Lat. 80 - Tijdtabel [fragmenten]

Lat. 80 — Beschrijving door Hans Kienhorst

Perkament, 2 verticaal op elkaar aansluitende stroken, ca. 15,2 cm hoog en 3,3 en 3,6 cm breed.

Codex
Meerdere kolommetjes op een pagina. Sporen van aflijning en liniëring.
Littera cursiva.

Lat. 80 — Afb. a (jpg - 150 Kb)
Lat. 80 — Afb. b (jpg - 148 Kb)

© Kienhorst 2010, hs. Neerl fr. 30
    (geplaatst door F. Hendrickx)

opmerking
Door H. Kienhorst abusievelijk een Nederlandse werksignatuur gegeven. De basistaal van het hier beschreven fragment is het Latijn zoals Kienhorst anderzijds ook terecht in zijn voorstudie (pdf - 375 KB) bericht.

 

Lat. 114 - Liedboek met muzieknotatie (ca. 1700)

Liedboek met muzieknotatie

80 folia (gepagineerd: 1-32), papier, 180 x 121 cm, contemporaine leren band met twee incomplete sloten en met klaviertjes.

Inhoud: Latijnse liederen, met enkele Nederlandse toelichtingen (meestal in rubriek)

Herkomst: 

  • Voorin: "Soror Salomea Covrschot. 1706"

Verworven in 2023.

Opmerking

Het boek bevat twee gravures. De band bevat maculatuur.


Lat. 115/3 - Geert Grotes Latijnse vertaling van Die gheestelike brulocht van Jan van Ruusbroec (fragmenten) (late 14de eeuw)

Geert Grotes Latijnse vertaling van Die gheestelike brulocht van Jan van Ruusbroec

2 folia, perkament, 165 x 112 mm

Datering: late 14de eeuw

Schrift: 1 hand (littera textualis)

Verworven in 2023.

Lat. 115/4 - Moraaltraktaat (15de eeuw) - Fragment

Fragment uit een handschrift

Inhoud: moraaltraktaat

Datering: 15de eeuw

1 blad, papier, 260 x 173 mm, 2 kolommen

Kopiisten: 1 hand (littera cursiva)

Taal: Latijn

Verworven in 2023.

Lat. 115/5 - Preken op feestdagen gehouden door Joannes Ferrari s.J. (18de eeuw)

Lijst van feestdagen voor preken:

  • Sermoonen op de feestdagen van Pater Ferarij

21 bladen, papier, 208 x 160 mm

Datering: periode 1730-1770

Taal: Latijn

Band: papieren omslag

Lat. 115/8 - Benedictio serici in honorem S. Lucia (17de eeuw?)

Zegeningen in naam van Sint-Lucia.

6 bladen, papier, 157 x 100 mm

Taal: Latijn

Kopiisten: 1 hand

Band: ongebonden katern.

Lat. 117 - Processionale

Processionale met ingebonden prenten, voorafgegaan door een index.

123 pagina's, papier, 234 x 174 mm

Kopiisten: twee handen (p. 1-121 en p. 122-123)

Taal: Latijn (eerste opschrift in het Nederlands)

Tussen p.6-7, 10-11, 14-15, 18-19, 28-29, 38-39, 60-61, 84-85, 86-87, 90-91, 104-105 en 112-113 zit een prent ingebonden (12 in totaal).

Band: kartonnen platkernen met leren bekleding en goudstempeling langs de randen. Vijf ribben en goudstempeling in de rugvelden. Roodgeverfde snede.

Lat. 118 - 18de-eeuws handschrift

ca. 360 bladzijden, papier, 157 x 101 mm

Bezit:

  • 'P. Fr. Neefs min. 1768'
  • 'licentia superioris sum Fr. G. De Welde 1792'

Kopiisten: 1 hand

Band: houten platkernen met onbestempelde leren bekleding; stempels op de rugvelden; rood gestippelde snede.

Samengebonden met één katern uit een boek van F. Josepho Pauwels

Lat. 119 - 18de-eeuws handschrift

ca. 215 bladzijden, papier, 162 x 105 mm

Kopiisten: 1 hand

Band: perkamenten omslag van maculatuur.

Opmerking: in dit boekje is ook een dubbelblad bijgebonden met de tekst 'Alexander papa VII ad perpetuam rei memoriam'.