Neerl. 301 - Oefening bij het ontvangen van de Heilige Eucharistie [planknr. 457]

Neerl. 301 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

Ecce panis Angelorum factus cibus viatorum. Oeffeninghe hoemen weerdelijck het heijligh Lichaem Christi sal ontfanghen in het Alder-Heijlighste Sacrament des Autaers.
Met noch eenighe oeffeninghen en ghebeden.

Olim 457.
(4)-132 blz., 1676.

opmerking
Ecce panis... is een onderdeel van de sequens Lauda Sion Salvatorem (Thomas van Aquino, † 1274) gezongen op Sacramentsdag of het Hoogfeest van het Allerheiligste Sacrament (zie http://www.newadvent.org/cathen/09036b.htm).
Op blz. 124 staat onder een gebed: Sr. Clementia van Beeren (Heeren ?), gedateerd 15 augustus 1677. Waarschijnlijk is zij de schrijfster van het handschrift.

Neerl. 302 - Over Rumoldus, patroonheilige van Mechelen [planknr. 3087 E 16:2]

Neerl. 302 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

Het leven en martelie van den H. Rumoldus patroon van Mechelen (gedicht).
7 folia, met onderaan: “vidit A. Collaerts L. C. Mechelen”.

Krachtig gebed vanden H. Rumoldus.
3 blz., met onderaan: “Imprimi pt. Actum Bruxellis hac 29 martij 1771 C. J.  Leyniers lib. cens.”.

Gebed over de menselijke zondigheid (gedicht).
3 blz.

opmerking
- Ingebonden bij:  J[oannes] V[an] W[achtendonck], Vita, passio, et miracula S. Rumoldi archiepiscopi Dublinensis, apostoli Mechliniensis, & martyris, Mechelen, Henricus Jaye, 1638 (zie http://anet.be/record/opacuantwerpen/c:lvd:852507/N).
- Van dit handschrift bestaat een gedrukte versie in SESA-Mechelen (Stadsarchief): zie  Het leven en martelie van den heyligen Rumoldus, patroon van Mechelen (1771) (pdf - 3,05 Mb).

Neerl. 303 - Gebeden tot Maria, Jezus' wonden en tot de engelbewaarder [planknr. 3046 L 13:10]

Neerl. 303 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

Schietgebedje en kort Mariagebed.
4 blz., 1819.

Gebed ter ere van de wonden van Ons Heer.
4 blz., 1817.

Rijmgebed tot de engelbewaarder.
7 blz. 

opmerking
Ingebonden bij: Wilhelm Nakatenus, Het hemels palm-hof beplant met godtvrugtige oeffeningen, klyne getyden, litaniën, gebeden etc. voor de Godt-zoekende zielen, meestendeel getrokken uyt de H. Schriftuer en de HH. Oud-Vaders, Lier, Le Tellier, ca. 1792 (zie http://anet.be/record/opacuantwerpen/c:lvd:816519/N). Met nog negengdrukte werkjes).
Helemaal vooraan leest men: “Dezen boek is toebehoorende aan Maria Elizabeth Roelants, vrouwe van den notaris J. B. Verstraeten, wonende te Lubbeek anno 1828”.

Neerl. 304 - Morgen- en avondgebeden [planknr. 3106 i 10:2]

Neerl. 304 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

19 blz., 19e eeuw.

opmerking
Ingebonden bij:
- Getyden van onze lieve Vrouwe, waer naer volghen de Getyden der Overledenen zeven Psalmen, ende Litanien, tot ghebruyk der Casthuyzen ende andere kloosters die tot de zelve verbonden zyn hebbende de titels ende rubrieken in de nederduytsche tael alwaer alles op zyne plaetze vonden word, Parijs, Cl. Herissang, 1780 (zie http://anet.be/record/opacuantwerpen/c:lvd:797512/N).
Maniere om godvrugtelyk en met profyt der zielen te lezen het heylig Roosen-kransken van Maria, ingesteld en verkondigt door den H. Dominicus, Mechelen, P. J. Hanicq, [ca. 1755] (zie http://anet.be/record/opacuantwerpen/c:lvd:812535/N).
- J. B. Verhoeven, Het nieuw Scherpenheuvels trompetjen, uytblaezende verscheyde geestelyke liedekens, tot meerdere eere Godts, ende der alderheyligste Maegd ende Moeder Gods Maria, Mechelen, P. J. Hanicq, s.a. (zie  http://anet.be/record/opacuantwerpen/c:lvd:689817/N).

 

Neerl. 305 - Weesper handschrift nr. 29 [planknr. 463]

Neerl. 305 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

Olim 463.

Diplomatisch afschrift van de onuitgegeven stukken van het Weesper handschrift nr. 29, wellicht herkomstig van het tertiarissenklooster Het Oude Hof en gedateerd  in de 2e helft 14e en 1e helft 15e eeuw.  Het manuscript werd bewaard in de Koninklijke Bibliotheek te Den Haag, resp. onder de nummers L 43 en 73 G 24.  In de zomer van 1914 werd het handschrift uitgeleend aan de universiteitsbibliotheek te Leuven waar L. Reypens s.j hieruit  fol. 51r-124 (einde) kopieerde. In dat jaar nog werd de universiteitsbibliotheek in de Slag om Leuven vernield. Bij deze brand ging ook het handschrift in de vlammen op.

inhoud
- Fol. 51r-75r, 112r-124v: Pseudo-Tauler, Preken.
- Fol. 75r-88v: Rudolf van Biberach, De septem itineribus aeternitatis.
-
Fol. 89-96r: Sermoen op Mathh. 25, 14.
- Fol. 96r-100v: Bedudinghe op Cantica cantocorum (sermoen).
- Fol. 100v-112r: Sermoen op Jes. 60, 6.

literatuur
Catalogus codicum manuscriptorum Bibliothecae Regiae, dl. 1: Libri theologici, Hagae Comitum, 1922, 219-220 (nr. 665).
Stooker & Verbeij 1997, dl. 2, 429, nr. 1293.
 

Neerl. 306 - Krachtig gebed van het Heilig Kruis [fragment]

Neerl. 306 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

Crachtig gebedt van het h. chruijs ons h. j. c. gebrocht uijt den hemel aen den paus leo van den engel godts ...

Olim Br. 64:8
4 blz., 18e eeuw (?).

bijlage 
- Bidprentje recto-verso: Aanroeping tot het H. Kruis en  Krachtig gebed van Keizer Karel tot het Heilig Kruis.
- Krachtig gebed van Keizer Karel tot het H. Kruis (2 geschreven stuks, 2 getypte stuks).
- Krachtig gebed voor huwbare meisjes (krantenknipsel).
- Kettingbrief uit New England (1 getypt stuk).
- Kettiingbrieven van de heilige Antonius (2 geschreven stuks, 6 getypte stuks).
- Kettingbrief van de heilge Martinus (1 getypt stuk).
- Ode aan Onze Lieve Vrouw (1 getypt stuk).


 

Neerl. 307 - Eligius a Ganda, Den eenighen toevlucht der christene ziele aerbeydende ende overlaedene [planknr. 465]

Neerl. 307 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ame

(vóór 1975)

Eligius a Ganda, priester,
Den eenighen toevlucht der christene ziele aerbeydende ende overlaedene door haere cranckheden ende onvolmaectheden, zonderlijnghe tot de H. Communie.
Vergaedert ende by een ghebrocht tot onderwijsijnghe ende troost van ongeleerde goetwillighe zielen.

Olim 465.
(4)-706 blz. (blz. 544 is weggevallen), 17e eeuw (geschreven approbatie: 1643).

opmerking
Achteraan een lijst van de geciteerde auteurs.
Vergelijk de publicatie verschenen te Leuven bij Andreas Bouvet in 1649: http://anet.be/record/opacuantwerpen/c:lvd:6895742/N

 

Neerl. 308 - Aantekeningen van Lodewijk Moereels over Herp en Jordaens [planknr. 466]

Neerl. 308 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

Olim 466.

Het betreft schriftelijke aantekeningen van Lodewijk Moereels s.j. († 1986), praeses van het Ruusbroecgenootschap van 1945 tot 1973,  in verband met overeenkomende teksten uit Herps Eden en Jordaens Mystike mondkus. Zij werden deels gebruikt voor een paar artikelen (zie literatuur).

literatuur
L. Moereels, ‘Jordaens en Herp. Een belangrijke ontdekking’, in: Ons geestelijk erf, 48 (1974), 129-142.
L. Moereels, ‘Herp en Jordaens over de hoogste schouwing op aarde’, in: Ons geestelijk erf, 48 (1974),  225-252.

opmerking
De nota's werden in een envelop op willekeurige basis  bewaard bij Henricus Harphius, Theologiae mysticae libri tres, Keulen, 1556 (zie http://anet.be/record/opacuantwerpen/c:lvd:791147/N) in het magazijn onder nummer 3119 A 3. Hieruit werden ze verwijderd en op het planknummer geplaatst dat in het verleden ook de signatuur was.

Neerl. 309 - Meditaties in proza op bijbelteksten [planknr. 459]

Neerl. 309 — Algemene beschrijving volgens Jos Van den Nieuwenhuizen

Olim VNH 1.
20,5 x 13 cm, eind 19e - begin 20e eeuw.

Tweemaal vijf meditaties door een verschillende hand. Elke meditatie wordt voorafgegaan door een bijbelcitaat. Op elke meditatie volgt een gebed en een zogenaamd “Tweede punt” als voortzetting van de meditatie. Regelmatig worden in aansprekingen de initialen M Z  aangetroffen, wellicht staande voor “Mijn Zuster”. Deze meditaties waren derhalve misschien bedoeld voor een of andere zustercongregatie uit die tijd.

opmerking
Gift van Jos Van den Nieuwenhuizen (ca. 2014), oud-stadsarchivaris van Antwerpen en archivaris van de Antwerpse Onze-Lieve-Vrouwekathedraal.

 

 

Neerl. 310 - Religieus dichtwerk op vier eschatologische thema's [planknr. 460]

Neerl. 310 — Algemene beschrijving volgens Jos Van Nieuwenhuizen

Olim VNH 2.
24,5 x 19 cm, eind 19e - begin 20e eeuw.

Eenzelfde hand. Behandelde hema's: dood, oordeel Gods, hel, hemel. Citaten uit de Bijbel in dichtstukken verwerkt met verwijzing in voetnoot naar de bijbelplaats.

opmerking
Gift van Jos Van den Nieuwenhuizen (ca. 2014), oud-stadsarchivaris van Antwerpen en archivaris van de Antwerpse Onze-Lieve-Vrouwekathedraal.

Neerl. 311 - Sermoenen en oefeningen uit de 17e eeuw [planknr. 3033 H 28]

Neerl. 311 — Algemene beschrijving

Verzameltitel: Sermoenen en oefeningen.
Aantal: 4 handschriften.
Elk handschrift heeft eigen paginering met potlood (moderne potloodpaginering).
Datum: 17e  eeuw.

• Handschrift I (59 p.)
Titel: Een gheestelijck sermoen op onse lieuen vrouwen bootscappen dach.

• Handschrift II (29 p.)
Titel: Sommighe puntkens van maria vijsatacije int ijaer ons heren 16001 [= 1601].
Opmerking:
- titel staat onderaan p. 59 van handschrift I.
- p. 29 is blank.

• Handschrift III (136 p.)
Titel: Gheestelijcke punten daer eenijghelijcken haer seluen ini[ch] mach aen schouwen ende parfecktelijcken mach bekennen haer eijghen schoonheit ofte lelijcheit der zielen.
Opmerking:  tussen handschrift III en IV een ongepagineerd blanco blad.

• Handschrift IV (44 p.)
Titel: Een geestelick sermoen ghepreeckt op S. Annadach.
Bijbelvers (Cant. 6, 2): Myn beminde is nedergedaelt in synnen hoff tot de beddekens van spechien om te plucken die lelien.
Bezitsaantekeningen:
- p. 43: Henrijcus ruijs Bergh Anno 1740.
- p. 44: Gerardus Smeets hoort dit boeck toe.

opmerking
Ingebonden bij Arnoldus ab Ischa, De seuen ghetijden van onse lieue Vrouwe, Leuven, Jan Maes, 1602.

 

Neerl. 312 - Expostie opden vijftichsten psalm van David Miserere mei Deus en andere teksten

Titel: Expostie opden vijftichsten psalm van David Miserere mei Deus en andere teksten

Auteurs: Laurentius Naghelmaeker; Franciscus Titelmans

Uitgave: Brabant of Limburg : [1584-]

Omvang: [139] fol. ; 15 x 10 cm

Opmerking: Verzamelband van devotionele teksten met naast de commentaar op de boetespalm 50 van de hand van Laurentius Naghelmakers (fo1. 1-85), een Contemplatcie van dat aldhoochste sacrament des outaers [...] gheschrevene en[de] ghenomen uut eenen duytsche bouck, ghenaempt Den schat des kersten gheloofs, gemaeckt eertijts en[de] uutgegeven van broeder Franciscus Titelma[n]o va[n] hasselt [...] gheprint in Thantwerpen by Symon Cock [...] 1532 (fol. 85 verso - fol. 102 verso) gevolgd door "sermoen om te preecken op de keckwijdinghe [...] Naghelmaekers (fol. 103 recto - fol. 110 verso) en nog enkele devotionele teksten (fol. 111 recto - fol. 138 verso)Laurentius Naghelmaker leefde van 1544-1602; (fol. 85 recto "Finit An°. 1584. Mensis octorbris de. 17. scribebat f. J. T. [?])Vele oude bezitterskenmerken: "desen bouck hoort toe Katharina Focx van Roost, begijne, woonen[de] opt begijnhoff buijten s. Truijen (fol. 1 verso) en leden van de familie Van den Bercken (?) (fol. 2 recto; fol. 3 recto, fol. 139 recto en fol. 139 verso)

Taal: Nederlands

Neerl. 313 - Baltazar vander Heijden, Het mergh wt de sermoonen der passie gepreekt voor geestelijcke persoonen 1566

Titel: Het mergh wt de sermoonen der passie gepreekt voor geestelijcke persoonen

Auteurs:  Baltazar vander Heijden

Uitgave: 1566?

Omvang: 191 fol.

Opmerking: Collectie van 39 preken van de franciscaan Baltazar vander Heijden uit 1566. Het handschrift bevat 30 gravures uit de zeventiende eeuw met daarop scenes uit het leven van Christus en meerdere heiligen (Barbara, Franciscus Borgia, etc.) door minstens vier verschillende graveurs (onder wie Charles de Mallery en Maarten van den Enden).

Taal: Nederlands

Neerl. 314 - Gebedenboek (1574-1575)

Inhoud: 

1r: Een devoet gebet om te lesen voert beginsel vander missen.
21r: Hier beghint onser liever vrouwen souter ghedeylt in dry roosen cranskens.
45r: Souter.
65r: Hier nae volghen die schoone devote gebeden van Sinte Gregorius.
74r: Een sonderlinghe seer devoet gebet van Sinte Catharina.
114r: Hier nae volghen seer schoen devote ghebeden.
129r: Dit sijn die seven vallen die onse heere gevallen heeft na dat hij ghevanghen was.

Datering: 1574-1575

Omvang: 144 fol. (en 2 ingevoegde gravures)

Afmetingen: 95 x 65 mm

Kopiisten: 2 handen (f. 1r-140v: littera hybrida; f. 140v-144v: littera cursiva)

Taal: Nederlands

Maculatuur: Latijn (na het laatste katern)

Band: Perkamenten band met kartonnen platkernen, met sporen van leren sluitveters.

Neerl. 315 - Verzamelhandschrift (eerste helft 15de eeuw)

Incompleet overgeleverd handschrift, zonder band, maar met naaisel.

Inhoud: 

  • Sint Patricius' vagevuur
  • Traktaat over de Tien Geboden
  • Excerpten uit Oerloy der ewigher wijsheit - Henricus Suso​


Datering: eerste helft 15de eeuw

Omvang: 61 folia

Afmetingen: 95 x 65 mm

Kopiisten: 1 hand (littera textualis)

Taal: Nederlands (Limburgs?)

Verworven in 2023.

Neerl. 316 - Een boexken van goeder leeren ende vermaninghen (15de eeuw)

Inhoud:

  • Dialoog: Een boexken van goeder leeren ende vermaninghen

260 folia (oorspronkelijk 280), papier, 141 x 100 mm

Kopiisten: 1 hand (littera hybrida)

Taal: Nederlands

Datering: 15de eeuw

Herkomst: 'Dit boeck hoert int cloester van sinte luciendael buyten sintruyden ende is ons ghescreuen van suster magrieten van heestert ...' (f. 260r)

Band: Houten platkernen met leren bekleding; drie dubbele ribben, incompleet slot. Het leer op het scharnier van het voorplat is verdwenen.

Verworven in 2023.

Neerl. 317 - Getijdenboek (15de eeuw)

Inhoud: getijdenboek

267 folia, perkament, 155 x 104 mm

Kopiisten: 1 hand 'littera hybrida)

Taal: Nederlands

Herkomst:

  • Noord-Nederland (op basis van verluchting en penwerk)
  • 'Suster geertrut heeldes' (267v)

Het handschrift bevat een ingeplakte miniatuur, een verluchte initiaal en initialen met penwerk.

Band: Houten platkernen met geblindstempelde leren bekleding, vier dubbele ribben, beide sloten zijn verdwenen.

Maculatuur: zowel voor- als achterin zit een perkamenten blad met Nederlandse tekst, waarschijnlijk in de hand van de kopiist

Verworven in 2023.

Neerl. 318 - Devotieboekje (1658)

Devotieboekje met gebeden

36 folia, papier, 114 x 90 mm

Kopiisten: 1 hand (littera cursiva)

Lokalisering: Brabant

Datering: 1658 (f. 22v, f. 32r)

Band: kartonnen platkernen met perkamenten bekleding (spitselband)

Verworven in 2020.

Neerl. 319 - Sermoenijen vande Crosse (1766)

Inhoud: Sermoenijen vande crosse

10 folia, papier, 155 x 113 mm

Kopiisten: 1 hand - 'Bidt voor sr. Marie Placida Bens' (f. 10v)

Taal: Nederlands

Datering: 1766 (f. 10v)

Band: kartonnen platkernen met bruin geverfde perkamenten bekleding, twee sluitingen met kraaltjes en een leeslint.

Neerl. 320 - Sermoenenboek 1778-1810

Ca. 35 preken

117 bladen, papier, 234 x 187 mm

Taal: Nederlands

Datering: 1778-1810

Herkomst: afkomstig uit het bezit van O.L.V.-kathedraal in Antwerpen

Geschonken aan het Ruusbroecgenootschap in 2008.

Neerl. 321 - Leven van de Kortrijkse begijn Barbara Bonte (1810)

Twee samengebonden boeken over Barbara Bonte.

Inhoud: 

  1. 'Het leven van de Godvruchtige iouffrouwe Barbara Bonte beggeyntien van Cortryk nae een oud manuscript van den iaere MDCXCIX door Aloysius Iacobus Adrianus Van Steen in d'eremytage en pensionnaet van de H. Anna MDCCCX'
  2. 'Cort verhael van't leven van de deugdzaeme ende Godvruchtige Iouffrouwe Barbara Bonte beggijntjen te Cortrijck. Benevens d'opkomste en voortgang der miraculeuse capelle ende eremijtage van de H. Anna een ure van Cortrijck zeer omstandig beschreven door den Eerw. Pater Angelus van Maestricht Capucijn iubilaris tot Cortrijck. MDCCXII.'
  3. Vervolg op't voorgaende werkjen genaemt Cort Verhael &cetera van den Eerweerden Pater Angelus van Maestricht priester Capucijn Iubilaris tot Cortrijk door broeder Aloijsius Iabocus Adrianus van Steen in de Eremijtage van Ste Anne MDCCCX'

Opdrachten:

  • 'Opdracht aen iouffrouw Bossaert gebore De Brabandere'
  • 'Opdragt aen mijnheer Bossaert De Brabandere tot Cortrijck'

Papier, [boek 1] 338 x 208 mm en [boek 2] 293 x 231 mm

Kopiist: Aloïsius Jacobus Adrianus van Steen

Datering: 1810

Lokalisering: Kortrijk

Neerl. 322 - Notitie op den Mechelsen catechismus (1777)

  • Inhoud: Notitie op den Mechelsen catechismus van het jaer 1610 goedgekeurt door den aertsbiscop Mathias Hovius

11 bladen, papier, 195 x 160 mm

Datering: 1777 (f. 1v)

Taal: Nederlands

Kopiisten: 1 hand

Achterin het boek wordt een artikel over 'Het Mechelsche catechismus' uit het Sint-Cannisiusblad uit 1910 bewaard (p. 161-164 en 173-176).

Neerl. 323 - Dagh-register voor de novitien van het order van den H. vader Augustinus (1728)

Inhoud:

  • Dagh-register voor de novitien van het order van den H. vader Augustinus (1728)
  • De nchristelycken Seneca volgens het afdrucsel tot Roomen (1728)

286 pagina's, papier, 156 x 96 mm

Taal: Nederlands

Kopiisten: 1 hand

Band: kartonnen platkernen bekleed met bruin leer en goudstempeling op de rug.

Neerl. 324 - Jesus verheerlijkt in zijn H. Sacrament of mirakelen geschied aan het zelve (1825)

Handgeschreven boekje over de mirakelen van het H. Sacrament, voorzien van meerdere (uitgeknipte) prenten en samengebonden met Historie van het hoogweirdigh, miraculeus ende heyligh sacrament in de Hegge tot Poederle (Antwerpen, 1751)

74 bladen (en 3 losse bladen), papier, 196 x 140 mm

Taal: Nederlands

Kopiist: 1 hand ("H.V.D.H. van B.S." op f. 12v)

Datering: 1825 (f. 2r en 12v)

Herkomst: Hadtschot (Geel)

  • "Ik hoop en wensch uyt den grond van mijn hert dat deze mirakelen mogen dienen aen de oprechte gelovigen tot eene vastere versterking in hun geloof en tot bekeering der ketters en vrijdankers. Bid voor die het geschreven heeft. Hadtschot, 19 juli 1825. H.V.D.H. van S.B." (f. 12v)

Band: papieren band van sierpapier.