Neerl. 301 - Oefening bij het ontvangen van de Heilige Eucharistie [planknr. 457]

Neerl. 301 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

Ecce panis Angelorum factus cibus viatorum. Oeffeninghe hoemen weerdelijck het heijligh Lichaem Christi sal ontfanghen in het Alder-Heijlighste Sacrament des Autaers.
Met noch eenighe oeffeninghen en ghebeden.

Olim 457.
(4)-132 blz., 1676.

opmerking
Ecce panis... is een onderdeel van de sequens Lauda Sion Salvatorem (Thomas van Aquino, † 1274) gezongen op Sacramentsdag of het Hoogfeest van het Allerheiligste Sacrament (zie http://www.newadvent.org/cathen/09036b.htm).
Op blz. 124 staat onder een gebed: Sr. Clementia van Beeren (Heeren ?), gedateerd 15 augustus 1677. Waarschijnlijk is zij de schrijfster van het handschrift.

Neerl. 302 - Over Rumoldus, patroonheilige van Mechelen [planknr. 3087 E 16:2]

Neerl. 302 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

Het leven en martelie van den H. Rumoldus patroon van Mechelen (gedicht).
7 folia, met onderaan: “vidit A. Collaerts L. C. Mechelen”.

Krachtig gebed vanden H. Rumoldus.
3 blz., met onderaan: “Imprimi pt. Actum Bruxellis hac 29 martij 1771 C. J.  Leyniers lib. cens.”.

Gebed over de menselijke zondigheid (gedicht).
3 blz.

opmerking
- Ingebonden bij:  J[oannes] V[an] W[achtendonck], Vita, passio, et miracula S. Rumoldi archiepiscopi Dublinensis, apostoli Mechliniensis, & martyris, Mechelen, Henricus Jaye, 1638 (zie http://anet.be/record/opacuantwerpen/c:lvd:852507/N).
- Van dit handschrift bestaat een gedrukte versie in SESA-Mechelen (Stadsarchief): zie  Het leven en martelie van den heyligen Rumoldus, patroon van Mechelen (1771) (pdf - 3,05 Mb).

Neerl. 303 - Gebeden tot Maria, Jezus' wonden en tot de engelbewaarder [planknr. 3046 L 13:10]

Neerl. 303 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

Schietgebedje en kort Mariagebed.
4 blz., 1819.

Gebed ter ere van de wonden van Ons Heer.
4 blz., 1817.

Rijmgebed tot de engelbewaarder.
7 blz. 

opmerking
Ingebonden bij: Wilhelm Nakatenus, Het hemels palm-hof beplant met godtvrugtige oeffeningen, klyne getyden, litaniën, gebeden etc. voor de Godt-zoekende zielen, meestendeel getrokken uyt de H. Schriftuer en de HH. Oud-Vaders, Lier, Le Tellier, ca. 1792 (zie http://anet.be/record/opacuantwerpen/c:lvd:816519/N). Met nog negengdrukte werkjes).
Helemaal vooraan leest men: “Dezen boek is toebehoorende aan Maria Elizabeth Roelants, vrouwe van den notaris J. B. Verstraeten, wonende te Lubbeek anno 1828”.

Neerl. 304 - Morgen- en avondgebeden [planknr. 3106 i 10:2]

Neerl. 304 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

19 blz., 19e eeuw.

opmerking
Ingebonden bij:
- Getyden van onze lieve Vrouwe, waer naer volghen de Getyden der Overledenen zeven Psalmen, ende Litanien, tot ghebruyk der Casthuyzen ende andere kloosters die tot de zelve verbonden zyn hebbende de titels ende rubrieken in de nederduytsche tael alwaer alles op zyne plaetze vonden word, Parijs, Cl. Herissang, 1780 (zie http://anet.be/record/opacuantwerpen/c:lvd:797512/N).
Maniere om godvrugtelyk en met profyt der zielen te lezen het heylig Roosen-kransken van Maria, ingesteld en verkondigt door den H. Dominicus, Mechelen, P. J. Hanicq, [ca. 1755] (zie http://anet.be/record/opacuantwerpen/c:lvd:812535/N).
- J. B. Verhoeven, Het nieuw Scherpenheuvels trompetjen, uytblaezende verscheyde geestelyke liedekens, tot meerdere eere Godts, ende der alderheyligste Maegd ende Moeder Gods Maria, Mechelen, P. J. Hanicq, s.a. (zie  http://anet.be/record/opacuantwerpen/c:lvd:689817/N).

 

Neerl. 305 - Weesper handschrift nr. 29 [planknr. 463]

Neerl. 305 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

Olim 463.

Diplomatisch afschrift van de onuitgegeven stukken van het Weesper handschrift nr. 29, wellicht herkomstig van het tertiarissenklooster Het Oude Hof en gedateerd  in de 2e helft 14e en 1e helft 15e eeuw.  Het manuscript werd bewaard in de Koninklijke Bibliotheek te Den Haag, resp. onder de nummers L 43 en 73 G 24.  In de zomer van 1914 werd het handschrift uitgeleend aan de universiteitsbibliotheek te Leuven waar L. Reypens s.j hieruit  fol. 51r-124 (einde) kopieerde. In dat jaar nog werd de universiteitsbibliotheek in de Slag om Leuven vernield. Bij deze brand ging ook het handschrift in de vlammen op.

inhoud
- Fol. 51r-75r, 112r-124v: Pseudo-Tauler, Preken.
- Fol. 75r-88v: Rudolf van Biberach, De septem itineribus aeternitatis.
-
Fol. 89-96r: Sermoen op Mathh. 25, 14.
- Fol. 96r-100v: Bedudinghe op Cantica cantocorum (sermoen).
- Fol. 100v-112r: Sermoen op Jes. 60, 6.

literatuur
Catalogus codicum manuscriptorum Bibliothecae Regiae, dl. 1: Libri theologici, Hagae Comitum, 1922, 219-220 (nr. 665).
Stooker & Verbeij 1997, dl. 2, 429, nr. 1293.
 

Neerl. 306 - Krachtig gebed van het Heilig Kruis [fragment]

Neerl. 306 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

Crachtig gebedt van het h. chruijs ons h. j. c. gebrocht uijt den hemel aen den paus leo van den engel godts ...

Olim Br. 64:8
4 blz., 18e eeuw (?).

bijlage 
- Bidprentje recto-verso: Aanroeping tot het H. Kruis en  Krachtig gebed van Keizer Karel tot het Heilig Kruis.
- Krachtig gebed van Keizer Karel tot het H. Kruis (2 geschreven stuks, 2 getypte stuks).
- Krachtig gebed voor huwbare meisjes (krantenknipsel).
- Kettingbrief uit New England (1 getypt stuk).
- Kettiingbrieven van de heilige Antonius (2 geschreven stuks, 6 getypte stuks).
- Kettingbrief van de heilge Martinus (1 getypt stuk).
- Ode aan Onze Lieve Vrouw (1 getypt stuk).


 

Neerl. 307 - Eligius a Ganda, Den eenighen toevlucht der christene ziele aerbeydende ende overlaedene [planknr. 465]

Neerl. 307 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ame

(vóór 1975)

Eligius a Ganda, priester,
Den eenighen toevlucht der christene ziele aerbeydende ende overlaedene door haere cranckheden ende onvolmaectheden, zonderlijnghe tot de H. Communie.
Vergaedert ende by een ghebrocht tot onderwijsijnghe ende troost van ongeleerde goetwillighe zielen.

Olim 465.
(4)-706 blz. (blz. 544 is weggevallen), 17e eeuw (geschreven approbatie: 1643).

opmerking
Achteraan een lijst van de geciteerde auteurs.
Vergelijk de publicatie verschenen te Leuven bij Andreas Bouvet in 1649: http://anet.be/record/opacuantwerpen/c:lvd:6895742/N

 

Neerl. 308 - Aantekeningen van Lodewijk Moereels over Herp en Jordaens [planknr. 466]

Neerl. 308 — Algemene beschrijving volgens inventaris Ampe

(vóór 1975)

Olim 466.

Het betreft schriftelijke aantekeningen van Lodewijk Moereels s.j. († 1986), praeses van het Ruusbroecgenootschap van 1945 tot 1973,  in verband met overeenkomende teksten uit Herps Eden en Jordaens Mystike mondkus. Zij werden deels gebruikt voor een paar artikelen (zie literatuur).

literatuur
L. Moereels, ‘Jordaens en Herp. Een belangrijke ontdekking’, in: Ons geestelijk erf, 48 (1974), 129-142.
L. Moereels, ‘Herp en Jordaens over de hoogste schouwing op aarde’, in: Ons geestelijk erf, 48 (1974),  225-252.

opmerking
De nota's werden in een envelop op willekeurige basis  bewaard bij Henricus Harphius, Theologiae mysticae libri tres, Keulen, 1556 (zie http://anet.be/record/opacuantwerpen/c:lvd:791147/N) in het magazijn onder nummer 3119 A 3. Hieruit werden ze verwijderd en op het planknummer geplaatst dat in het verleden ook de signatuur was.

Neerl. 309 - Meditaties in proza op bijbelteksten [planknr. 459]

Neerl. 309 — Algemene beschrijving volgens Jos Van den Nieuwenhuizen

Olim VNH 1.
20,5 x 13 cm, eind 19e - begin 20e eeuw.

Tweemaal vijf meditaties door een verschillende hand. Elke meditatie wordt voorafgegaan door een bijbelcitaat. Op elke meditatie volgt een gebed en een zogenaamd “Tweede punt” als voortzetting van de meditatie. Regelmatig worden in aansprekingen de initialen M Z  aangetroffen, wellicht staande voor “Mijn Zuster”. Deze meditaties waren derhalve misschien bedoeld voor een of andere zustercongregatie uit die tijd.

opmerking
Gift van Jos Van den Nieuwenhuizen (ca. 2014), oud-stadsarchivaris van Antwerpen en archivaris van de Antwerpse Onze-Lieve-Vrouwekathedraal.

 

 

Neerl. 310 - Religieus dichtwerk op vier eschatologische thema's [planknr. 460]

Neerl. 310 — Algemene beschrijving volgens Jos Van Nieuwenhuizen

Olim VNH 2.
24,5 x 19 cm, eind 19e - begin 20e eeuw.

Eenzelfde hand. Behandelde hema's: dood, oordeel Gods, hel, hemel. Citaten uit de Bijbel in dichtstukken verwerkt met verwijzing in voetnoot naar de bijbelplaats.

opmerking
Gift van Jos Van den Nieuwenhuizen (ca. 2014), oud-stadsarchivaris van Antwerpen en archivaris van de Antwerpse Onze-Lieve-Vrouwekathedraal.

Neerl. 311 - Sermoenen en oefeningen uit de 17e eeuw [planknr. 3033 H 28]

Neerl. 311 — Algemene beschrijving

Verzameltitel: Sermoenen en oefeningen.
Aantal: 4 handschriften.
Elk handschrift heeft eigen paginering met potlood (moderne potloodpaginering).
Datum: 17e  eeuw.

• Handschrift I (59 p.)
Titel: Een gheestelijck sermoen op onse lieuen vrouwen bootscappen dach.

• Handschrift II (29 p.)
Titel: Sommighe puntkens van maria vijsatacije int ijaer ons heren 16001 [= 1601].
Opmerking:
- titel staat onderaan p. 59 van handschrift I.
- p. 29 is blank.

• Handschrift III (136 p.)
Titel: Gheestelijcke punten daer eenijghelijcken haer seluen ini[ch] mach aen schouwen ende parfecktelijcken mach bekennen haer eijghen schoonheit ofte lelijcheit der zielen.
Opmerking:  tussen handschrift III en IV een ongepagineerd blanco blad.

• Handschrift IV (44 p.)
Titel: Een geestelick sermoen ghepreeckt op S. Annadach.
Bijbelvers (Cant. 6, 2): Myn beminde is nedergedaelt in synnen hoff tot de beddekens van spechien om te plucken die lelien.
Bezitsaantekeningen:
- p. 43: Henrijcus ruijs Bergh Anno 1740.
- p. 44: Gerardus Smeets hoort dit boeck toe.

opmerking
Ingebonden bij Arnoldus ab Ischa, De seuen ghetijden van onse lieue Vrouwe, Leuven, Jan Maes, 1602.

 

Neerl. 312 - Expostie opden vijftichsten psalm van David Miserere mei Deus en andere teksten

Titel: Expostie opden vijftichsten psalm van David Miserere mei Deus en andere teksten

Auteurs: Laurentius Naghelmaeker; Franciscus Titelmans

Uitgave: Brabant of Limburg : [1584-]

Omvang: [139] fol. ; 15 x 10 cm

Opmerking: Verzamelband van devotionele teksten met naast de commentaar op de boetespalm 50 van de hand van Laurentius Naghelmakers (fo1. 1-85), een Contemplatcie van dat aldhoochste sacrament des outaers [...] gheschrevene en[de] ghenomen uut eenen duytsche bouck, ghenaempt Den schat des kersten gheloofs, gemaeckt eertijts en[de] uutgegeven van broeder Franciscus Titelma[n]o va[n] hasselt [...] gheprint in Thantwerpen by Symon Cock [...] 1532 (fol. 85 verso - fol. 102 verso) gevolgd door "sermoen om te preecken op de keckwijdinghe [...] Naghelmaekers (fol. 103 recto - fol. 110 verso) en nog enkele devotionele teksten (fol. 111 recto - fol. 138 verso)Laurentius Naghelmaker leefde van 1544-1602; (fol. 85 recto "Finit An°. 1584. Mensis octorbris de. 17. scribebat f. J. T. [?])Vele oude bezitterskenmerken: "desen bouck hoort toe Katharina Focx van Roost, begijne, woonen[de] opt begijnhoff buijten s. Truijen (fol. 1 verso) en leden van de familie Van den Bercken (?) (fol. 2 recto; fol. 3 recto, fol. 139 recto en fol. 139 verso)

Taal: Nederlands

Neerl. 313 - Baltazar vander Heijden, Het mergh wt de sermoonen der passie gepreekt voor geestelijcke persoonen 1566

Titel: Het mergh wt de sermoonen der passie gepreekt voor geestelijcke persoonen

Auteurs:  Baltazar vander Heijden

Uitgave: 1566?

Omvang: 191 fol.

Opmerking: Collectie van 39 preken van de franciscaan Baltazar vander Heijden uit 1566. Het handschrift bevat 30 gravures uit de zeventiende eeuw met daarop scenes uit het leven van Christus en meerdere heiligen (Barbara, Franciscus Borgia, etc.) door minstens vier verschillende graveurs (onder wie Charles de Mallery en Maarten van den Enden).

Taal: Nederlands